Ucuz Uzakdoğu ürünleri ile 2005'ten itibaren satışlarda patlama yaşayan motosikletçileri
kriz telaşı sardı. Fast food'çuların taleplerinin satışlarını büyük düşüşlerden koruduğunu
söyleyen motosikletçiler, şu günlerde motosikleti sevdirmek için projeler geliştiriyor.
Birkaç yıl önce 350 bine yaklaşan satış adedi ile adeta uçuşa geçen motosikletçilere krizin
faturası ağır olacak. 2009'da satışların 100 bin adede kadar gerilemesini öngördüklerini
belirten Motosiklet Endüstrisi Derneği (MOTED) Başkanı Kadir Kutluay, "Uzakdoğu'dan gelen
ucuz ürünler ve son aylarda fast food'çuların yüksek talepleriyle satış adetleri korunmuştu.
Ancak, krizin piyasalarda estirdiği olumsuz rüzgâr dinmezse sektör ciddi oranda küçülür"
dedi. Küresel krize satışların düştüğü bir dönemde yakalandıklarını ifade eden Motosiklet
Sanayicileri Derneği (MOTODER) Başkanı Güray Balatekin ise, bahara kadar krizin olumlu
bir seyir almaması durumunda küçülmenin kaçınılmaz olduğunu söyledi. Krizin faturasını en
aza indirmek için çalışmalara hız veren her iki dernek, şubat ve mart aylarında
gerçekleşecek fuarlara kilitlendi.
Pazar ÖTV ile kan kaybetti
2004'den itibaren özellikle Uzakdoğu'dan ithal edilen ucuz ürünlerle birlikte bir anda satışlarda patlama yaşanan sektör, 2005'de 500 milyon dolarlık bir pazar payına ulaştı. Birkaç yıl içinde 1 milyar dolarlık pazar hedefi koyan sektör, 2006'da getirilen yüksek ÖTV vergileriyle kan kaybetmeye başladı. 2006'ya kadar yüzde 8 olan ÖTV oranı 2006'dan itibaren ithal ve yerli üretim ayırmı olmaksızın 250cc araçlarda yüzde 22'ye, daha üstündeki segmentte ise yüzde 37'ye kadar çıkmıştı. 2006'da 330 bin adet satış yapan firmalar, 2007'de 191 bin adet satış yapabildi. Bu yıl ise rakam 160 bine kadar gerilemiş durumda.
Diğer taraftan üreticinin güçlenmesi için ithal ürünlere getirilen fon uygulaması ise pazarda ithal ürünler karışısında çok az payı olan yerli üreticinin elini güçlendirdi. 2006'da fon uygulaması ile birlikte üretim artarken, ithalat kademeli olarak azalmaya başladı. Buna göre, 2004'e kadar 8 bin civarında olan üretim, 2008 itibarıyla 38 bin adede çıkarken, 2006'da 600 bin olan ithalat oranı yine 2008'de 17 bin adede kadar düştü.
Türkiye'de motosikletin kullanım oranı da çok düşük. Türkiye'deki 10 milyon motorlu taşıtın yüzde 1.7'si motosikletten oluşuyor. Bu rakam İspanya'da yüzde 9 iken, Tayvan'da yüzde 53.
Fast food'çular pazarı hareketlendirdi
Uzakdoğu'dan gelen ucuz ürünler ve son aylarda fast food'çuların yüksek talepleriyle satış
adetlerinin korunduğunu anlatan MOTED Başkanı Kadir Kutluay, "Hatta ocak-eylül dönemi
satış rakamlarına baktığımızda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3'lük artış görülüyor.
Bu artışın bir nedeni McDonald's, Burger King ve Pizza Hut gibi fast food firmalarının servis
amaçlı kullandığı scooter segmentindeki araç talebinin artması. Kriz dönemlerinde tüketici
fast food ürünlere yöneldi. Bu talep bize de olumlu yansıdı" diye konuştu. Kutluay, artışın
diğer bir nedenin ise 2005 ve 2006'dan kalan ithal ürün stoklarının eritilmesi için fiyatlarda
yapılan aşırı indirim olduğunu söyledi.
Türkiye'de motosikletin bilinirlilik sorunu yaşadığını vurgulayan Kutluay, "Ne yazık ki
ülkemizde motosiklet ya hobi olarak ya da ticari amaçla kullanılıyor. Alternatif araç olarak
düşünülen bir araç olsaydı, kriz ortamında satışlarımız tavan yapardı" dedi. Motosikletin
algılanış biçimi ve nedenleri konusunda Türkiye çapında detaylı bir araştırma yaptırdıklarına
dikkat çeken Kutluay, raporun sonuçları ortaya çıktıktan sonra yol haritasını
belirleyeceklerini anlattı.
Motosiklete yönelim artırılacak
MOTODER Başkanı Güray Balatekin ise, tüketicinin motosiklete yönelmesi için yapılacak en
önemli çalışmanın ÖTV oranlarının indirilerek motosikletin lüks tüketim aracı olmaktan
çıkarılması olduğunu söyledi. Balatekin, ayrıca ocak ayında Meclis'e gelmesi beklenen
Karayollları Kanunu'nda yapılacak bir değişiklik ile motosiklet hız oranının otomobil
seviyesine çıkarılması ve motosiklet kullanımı için B sınıfı ehliyetin yeterli olması için
çalışma yürüttüklerini söyledi. Balatekin, krizden etkilenen tüketicinin motosiklete yönelmesi
için ayrıca bir reklam çalışması yaptıklarına dikkat çekerek, "Böyle dönemlerde tüketici
büyük alımlardan kaçınır. Otomobil almaktan vazgeçen tükecinin motosiklete yönelmesi
gerekirdi. Ama motosikletin kullanım alanı çok sınırlı. Oysa tüketici hem otomobilden çok
daha az bir maliyetle hem de 100 kilometre yolu 2 litre yakıt tasarrufuyla alabilir" diye konuştu.
Motosiklet satışları
...
Yıl.........
Satış adedi (bin)
...2001.................50
...2002.................55
...2003.................70
...2004.................120
...2005.................220
...2006.................330
...2007.................275
...2008.................191
...2009.................100*
* Beklenen rakam
Üretim yapan firmalar
Kuralkan (Kanuni)
Uğur Motorlu (Mondial)
Salcano (Salcano)
Yuki (Yuki)
Ramzey
Motoron
Piyasada bilinen ithal markalar
Honda
Yamaha
Suzuki
Kawasaki
BMW
kaynak: hürriyetoto